Hoe duurzaam zijn zonnepanelen nu eigenlijk?

zonnepaneel dak

Hoe duurzaam zijn zonnepanelen nu eigenlijk?

Wie zonnepanelen op z’n dak heeft is duurzaam bezig, zou je denken. Maar hoe zit het met de CO₂-uitstoot bij de productie van zonnepanelen, en de giftige stoffen die erin verwerkt zijn? En wat als over dertig jaar al die panelen vervangen moeten worden?

Met de kracht van de zon in je eigen stroom voorzien: veel duurzamer krijg je het niet. Toch zetten klimaatsceptici hun vraagtekens bij het duurzame karakter van zonne-energie. Zo zouden zonnepanelen voor een hoop CO₂-emissie zorgen. Ook zouden er allerlei giftige stoffen in verwerkt worden, die over een jaar of wat in de kringloop terecht zouden komen. Dus: hoe duurzaam zijn zonnepanelen nu écht?

Atse Louwen, duurzame energie-onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, promoveerde twee jaar geleden op het onderwerp. De resultaten van zijn promotieonderzoek werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.

CO2-emissie in het productieproces

De hoofdmoot van Louwens onderzoek betrof het productieproces van zonnepanelen. Het basisbestanddeel silicium in zonnecellen, dat zorgt voor het opvangen van licht en het produceren van stroom, wordt gemaakt van een speciaal soort zand: kwartszand, ofwel siliciumoxide, vertelt Louwen. “Om het silicium zuiver te krijgen, moet het eerst in een soort oven om het oxide eruit te halen. Daar is veel energie voor nodig. Door de ontwikkeling van betere ovens kan dat echter wel een stuk omlaag.”

Vervolgens moet het onzuivere silicium gezuiverd worden door het te destilleren – ook dat gaat gepaard met veel energieverbruik en is een punt van aandacht. Daarna moet het pure silicium in een soort plakjes gezaagd worden, en volgen nog verschillende processen om van die plakjes werkende zonnecellen te maken.

Levenscyclusanalyse

Louwen: “Ik heb voor mijn onderzoek verschillende soorten panelen en types zonnecellen met elkaar vergeleken door ze aan een zogenaamde life cycle analysis te onderwerpen. Je kijkt dan hoeveel energie en materialen het kost om zonnepanelen te maken, en hoeveel CO₂ er wordt uitgestoten in het proces van grondstof tot en met het moment dat de panelen worden afgevoerd en verwerkt.”

Het standaard type zonnecel is gebaseerd op zogenoemde kristallijn silicium-technologie, legt Louwen uit, dat in zo’n 90 procent van alle panelen zit. Daarnaast zijn er zonnecellen waarbij gebruik wordt gemaakt van kristallijn silicium in combinatie met een dunne film. Die laatste zorgt voor een hoger rendement – er wordt dus meer van alle energie van zonlicht dat op de zonnecel valt, omgezet in elektriciteit. En dat rendement is weer een belangrijke pijler voor duurzaamheid: hoe hoger het rendement, hoe beter in balans de energie is die het kost om de panelen te maken met de energie die ze opbrengen.

Break-even

Louwen: “Vooralsnog geldt: hoe efficiënter je zonnecellen, hoe lager je milieu-impact. Simpelweg omdat je met een efficiëntere zonnecel meer stroom opwekt. In de periode dat ze op je dak liggen heb je namelijk helemaal geen CO₂-uitstoot, maar je moet wel kijken waar de panelen worden geproduceerd en wat voor energie daarvoor is gebruikt. Gebruik je daarvoor een ‘groene’ energiebron, zoals zon, wind of waterkracht, dan scheelt dat al gauw de helft aan uitstoot met Chinese fabrieken die op kolencentrales draaien.”

Beweren dat zonnepanelen niet duurzaam zouden zijn doet Louwen af als ‘kwaadaardige stemmingmakerij’. “Ik heb voor mijn onderzoek de benodigde energie voor de productie van alle zonnepanelen die wereldwijd over een periode van veertig jaar zijn geïnstalleerd, afgewogen tegen hun opbrengst.” Uit die berekeningen is gebleken dat de zonnecel-industrie wereldwijd al in 2011 een break-even-punt heeft bereikt op het vlak van energie en broeikasgasemissies, legt hij uit.

De energie-terugverdientijd voor zonnepanelen is intussen een kleine twee jaar, wat betekent dat ze met een gemiddelde levensduur van dertig jaar – afhankelijk van waar ze zijn geïnstalleerd – gemiddeld vijftien keer zoveel energie opwekken dan het kost om ze te maken. “En dan heb je het nog niet eens over de prijs. De economische terugverdientijd van zonnepanelen is ondertussen namelijk gedaald naar een jaar of zes.”

Bron: Oneworld.nl

Meer van dit soort nieuws ontvangen?

Schrijf u gratis in op onze nieuwsbrief

Share this post

Comments (11)

  • Rudi Andries Reply

    Jean,

    Jij hebt een fout in de berekening gemaakt :
    de leveranciers van groene stroom verkopen de totaliteit van uw productie door aan hun klanten en niet uw overschot.
    Het is alsof je zelf geen elektriciteit hebt verbruikt.

    Rudi

    14 mei 2019 at 10:44
  • Van Pee Herman en Chris Wargee Reply

    Mijn mening is dat zonnepanelen nog steeds een goede investering zijn indien je ze plaats voor 2021 dacht ik dan zullen de meters digitaal of oude geen 15 jaar meer terug draaien. Mijn installatie is geplaatst in 2009 en is 5 KW /jaar alsook de transformator omvormer en ik betaal al een paar jaren prosumenten tarief ,ze heeft toen 29800 euro gekost . Mijn buren waren niet goed gezind omdat ze zeiden wij betalen meer voor uw zonnepanelen . maar nu stel ik vast dat de meeste buren de laatste jaren ook zonnepanelen gekocht hebben . Wie is nu de slimste ???,

    14 mei 2019 at 00:12
  • Marnix De Grie Reply

    @ Jean,

    Marc heeft gelijk.
    Het betreft hier inderdaad de “benodigde energie voor PRODUCTIE en VERWERKING” van het zonnepaneel.
    Je kan het ook bekijken vanuit de “CO2-uitstoot” die door de productie en verwerking wordt gerealiseerd.
    Dus, na 2 jaar heeft het zonnepaneel evenveel GROENE stroom geproduceerd om DEZELFDE CO2 uitstoot te VOORKOMEN dat nodig is om het paneel te maken en verwerken.
    Mijn panelen liggen er van september 2011 en hebben reeds 71.000 kWh (71 MWh) aan GROENE stroom geproduceerd in bijna 8 jaar. Dus is er 53250 kWh (6/8ste van 71000) ECHTE GROENE energie geproduceerd.
    Omdat ik toch overschot maak aan GROENE energie, verwarm ik tijdens de winter mijn woonkamer met elektrische vuurtjes (bij zeer koude periodes) en mijn badkamer het ganse jaar door.
    Op die 8 jaar heb ik een EIGEN gebruik van ca. 45% van wat ik produceer. (ca. 4000 kWh/jaar)
    Dus 55% (39050 kWh = 39 MWh!!) heb ik gedurende die 8 jaar geïnjecteerd in het net en hebben mijn buren zonder zonnepanelen (die op het moment van de productie, energie nodig hadden), dit kunnen opgebruiken.
    De energiemaatschappij heeft hier dus door mijn panelen 39MW op hun rekening gekregen.
    De kostprijs voor GROENE stroom, door energieleverancier aangerekend in september 2018 was: 0.024€/kWh.(incl BTW, maar Excl alle andere taksen!!!)
    Dus heb ik 39000 * 0.024 = 944 € aan elektriciteit GRATIS op het net gezet.
    Ik moet JAARLIJKS (sinds 2015), gemiddeld 94,15€/KW omvormervermogen aan procumententarief betalen.
    Ik heb 8KW omvormer vermogen staan.
    Dus heb ik 8*94,15*5jaar= 3766€ aan PROCUMENTEN tarief betaald op 5 jaar.

    11 mei 2019 at 11:38
  • Marnix De Grie Reply

    @ Jean,

    Marc heeft gelijk.
    Het betreft hier inderdaad de “benodigde energie voor PRODUCTIE en VERWERKING” van het zonnepaneel.
    Je kan het ook bekijken vanuit de “CO2-uitstoot” die door de productie en verwerking wordt gerealiseerd.
    Dus, na 2 jaar heeft het zonnepaneel evenveel GROENE stroom geproduceerd om DEZELFDE CO2 uitstoot te VOORKOMEN dat nodig is om het paneel te maken en verwerken.
    Mijn panelen liggen er van september 2011 en hebben reeds 71.000 kWh (71 MWh) aan GROENE stroom geproduceerd in bijna 8 jaar. Dus is er 53250 kWh (6/8ste van 71000) ECHTE GROENE energie geproduceerd.
    Omdat ik toch overschot maak aan GROENE energie, verwarm ik tijdens de winter mijn woonkamer met elektrische vuurtjes (bij zeer koude periodes) en mijn badkamer het ganse jaar door.
    Op die 8 jaar heb ik een EIGEN gebruik van ca. 45% van wat ik produceer. (ca. 4000 kWh/jaar)
    Dus 55% (39050 kWh = 39 MWh!!) heb ik gedurende die 8 jaar geïnjecteerd in het net en hebben mijn buren zonder zonnepanelen (die op het moment van de productie, energie nodig hadden), dit kunnen opgebruiken.
    De energiemaatschappij heeft hier dus door mijn panelen 39MW op hun rekening gekregen.
    De kostprijs voor GROENE stroom, door energieleverancier aangerekend in september 2018 was: 0.024€/kWh.(incl BTW, maar Excl alle andere taksen!!!)
    Dus heb ik 39000 * 0.024 = 944 € aan elektriciteit GRATIS op het net gezet.
    Ik moet JAARLIJKS (sinds 2015), gemiddeld 94,15€/KW omvormervermogen aan procumententarief betalen.
    Ik heb 8KW omvormer vermogen staan.
    Dus heb ik 8*94,15*5jaar= 3766€ aan PROCUMENTEN tarief betaald op 5 jaar.
    Mvg,

    11 mei 2019 at 10:43
  • Ikke Reply

    Denken jullie ook aan onderhoud.
    Hebben jullie al eens een nieuwe omvormer moeten plaatsen???
    Hebben jullie al eens enkele nieuwe panelen moeten plaatsen.
    Hebben jullie de boel al eens laten onderhouden, wassen bv.??
    De VLAAMSE STAAT doet ons prosumenten betalen.
    De VLAAMSE vreg bepaald alles.
    VLAMING wij stemmen voor het VLAAMSE, VLAAMSE, voor de VLAMING niet voor de VREG. Nooit had ik durven denken dat de VLAMING alleen maar centen moest hebben.
    VLAMING laat ons hier tegen verzetten. Misschien weg met alle zonnepanelen. Laat ons hier eens over nadenken.

    10 mei 2019 at 13:10
    • ikke Reply

      Waarom betaald men in Wallonie (belgique) , 19 euro /3maanden aan prosumententarief (kent men niet in Wallonie)bij 4KW zonnepanelen. En Flandre (belgique) aan prosumentetarief ongeveer 800 euro bij 8kw. Waarom is de digitale meter totaal onbekend en Wallonie.
      Vlaming, VLAMING wat ben je aan het doen???, VLAMING wat ben je aan het doen?????

      12 mei 2019 at 13:09
  • Jean Reply

    De energie-terugverdientijd voor zonnepanelen is intussen een kleine twee jaar, ik denk het niet.
    Kleine berekening; voor een verbruik van 3500 KWh woning in Bilzen geeft dit :
    € 947
    Jaarlijkse besparing
    Volgens onze berekeningen zult u het eerste jaar ongeveer €616 besparen. U zal €963 besparen aan elektrcitieit maar moet wel een jaarlijkse prosumentenvergoeding van €347 betalen .

    Nieuwe installatie kostprijs € 5.771
    We berekenen onze kostprijs op basis van de gemiddelde prijs voor zonnepanelen (in dit geval 13 zonnepanelen +omvormer + plaatsing).
    Een gemiddeld gezin heeft zijn besparing in 9 jaar terug verdiend. Duurt het bij u langer? Dan kan dit het geval zijn omdat uw dak bv naar het oosten of westen gericht is.
    Deze berekening is geen leugen ze werd gemaakt op de site renovatie gids
    Dus dat is alles behalve ongeveer 2 jaar.
    Als de terugdraaiende meter wordt afgeschaft dan wordt de terug verdientijd zeker 20 jaar.
    Al de oude installaties zullen een stille dood sterven en dit zeker als de intresten zullen gaan stijgen, dan zal niemand meer investeren in zonnepanelen

    8 mei 2019 at 17:02
    • Slachmuylders Marc Reply

      Beste Jean, ik meen dat je verwart met de economische terugverdientijd. Ik maak uit het artikel op dat je na 2 jaar met je zonnepanelen evenveel energie hebt geproduceerd dan er energie nodig is geweest om je zonnepanelen te maken. Dat is dan de energie terugverdientijd.

      9 mei 2019 at 12:49
    • Marc Reply

      Beste Jean, ik meen dat je verwart met de economische terugverdientijd. Ik maak uit het artikel op dat je na 2 jaar met je zonnepanelen evenveel energie hebt geproduceerd dan er energie nodig is geweest om je zonnepanelen te maken. Dat is dan de energie terugverdientijd.

      9 mei 2019 at 12:50
  • Jean Reply

    De economische terugverdientijd van zonnepanelen is ondertussen namelijk gedaald naar een jaar of zes. Ik denk het niet 8 à 9 jaar en als de terugdraaiende meter afgeschaft wordt hoogstwaarschijnlijk 20 jaar.
    Als de intresten dan nog wat willen stijgen dan investeert niemand niet meer in panelen.
    En de oude installaties gaan allemaal een stille dood sterven. Dat is de toekomst voor de zonnepanelen

    8 mei 2019 at 11:48
  • Marnix De Grie Reply

    Dit is nu eens zeer TRANSPARANTE informatie. Immers, deze studie is uitgevoerd door een neutrale geleerde die duidelijk de pro’s en contra’s naast elkaar legt.
    Spijtig dat hier niet vermeld wordt dat er nu ook reeds DUO zonnepanelen op de markt zijn, die simultaan elektrische energie produceren en warm water. Daardoor zal de ecologische impact (voor productie en verwerking van dit product) nog kleiner worden t.o.v. de GROENE productie van elektriciteit en warm water, tijdens de levensduur van deze panelen.

    8 mei 2019 at 10:33

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *