Hoogspanning
Zijn de Vlaamse elektriciteitsnetten klaar voor de energietransitie?

In het kader van de energietransitie moeten de Vlaamse elektriciteitsnetten aangepast worden. Solar Magazine vroeg netbeheerders Fluvius en Elia naar een stand van zaken.

Het totaal geïnstalleerd vermogen aan zonnepanelen in Vlaanderen is inmiddels de grens van 4 gigawatt doorbroken. In Vlaanderen beheert Fluvius het elektriciteits- en aardgasnet in alle gemeenten. Directeur Grid Management Jean Pierre Hollevoet is er verantwoordelijk voor het beleid rond het volledige technische beheer van de energienetten, kabelnetten en riolering.

Quasi verplicht

“Het gaat goed met de uitrol van zonne-energie bij Vlaamse huishoudens. De overheid begon al lang geleden met subsidiëring en bij nieuwbouw en renovatie is het aanleggen van een PV-installatie quasi verplicht. Inmiddels staat de teller op zo’n 600.000 residentiële systemen. Zoals overal wordt de opgewekte stroom voor een belangrijk deel in het net geïnjecteerd. Wij hebben hier echter geen structurele congestieproblemen zoals in Nederland. In het algemeen kun je stellen dat onze netten nog wel berekend zijn op een aantal jaren groei van zonnepanelen.”

Lokale afnemers

Hollevoet erkent dat de ruimtelijke structuur van Vlaanderen wel leidt tot capaciteitsgebrek op specifieke locaties. Veel Vlaamse dorpen worden gekarakteriseerd door lintbebouwing. Het overaanbod van zonnestroom wordt daar dus niet in 1 zone, maar op verschillende plekken stroom in de kabel geïnjecteerd. Dat kan leiden tot afschakeling van alle zonne-energiesystemen, wat natuurlijk niet wenselijk is, zeker voor degenen die thuis zijn en wel stroom verbruiken. Fluvius is bovendien verplicht om maximale injectie van zonnestroom in het net te faciliteren omdat de burger hierop rekent.

“In die gevallen, en dat zijn er steeds meer, grijpen we dus in,” aldus Hollevoet. “Dat lukt vaak met punctuele technische maatregelen, zoals de spanning lokaal wat aanpassen om de zonnepanelen iets meer ruimte op het net te geven, of een klant van fase te veranderen. Maar ook investeren in netverzwaring kan nodig zijn. Wat betreft grote zonneparken, daar kent Vlaanderen er maar 1 van. Vanwege onze regelgeving op het gebied van de ruimtelijke ordening zullen er niet snel meer bijkomen. Wat we wel hebben, zijn windparken. Er zijn gevallen waarbij het net niet berekend is op zo’n ontwikkeling. Door het beperken van de netaansluiting kan de realisatie toch vaak worden opgestart. Wij kijken in zo’n geval tevens naar de mogelijkheid om zo’n installatie direct aan te sluiten en een koppeling te maken naar lokale afnemers, zodat we hier een korte keten opbouwen.”

Nieuwe balans

De vraag is of de energietransitie ook in Vlaanderen niet noopt tot grootschalige langetermijninvesteringen in het uitbreiden van het net. Het aanbod van groene
elektriciteit groeit immers snel en ook de elektriciteitsvraag zal een enorm vlucht nemen. Hollevoet stelt daartegenover dat met de doorbraak van producten zoals de elektrische auto en de warmtepomp, ook de zelfconsumptie van zonnestroom zal toenemen.

“Daarmee ontstaat uiteindelijk een nieuwe balans. Ondertussen nemen we de maatregelen die we moeten nemen, ook bijvoorbeeld door het invoeren van een capaciteitstarief dat moet helpen om het netwerk op een efficiënte manier te gebruiken. Daarnaast geloven wij dat de consument steeds meer zelf initiatief zal nemen om balans te brengen in zijn energiehuishouding, bijvoorbeeld door zijn auto, zonnepanelen, warmtepomp en batterij optimaal samen te laten werken. Het gebruik van onze digitale meter is daarbij onmisbaar. De massale introductie van elektrische wagens in Vlaanderen zal een goede test blijken. 1 miljoen elektrische wagens tot 2030 kunnen we goed aan. Voor de periode nadien wordt slim laden in combinatie met nieuwe investeringen heel belangrijk voor het onder controle houden van
de netinvesteringen en ieders factuur.”

Paradigmashift

Elia is de beheerder van het Belgische hoogspanningsnet. Het bouwt en onderhoudt de infrastructuur en draagt daarnaast systeemverantwoordelijkheid. Bovendien faciliteert Elia de marktwerking; het werkt daarvoor samen op Europees niveau. David Zenner, hoofd Consumer Centricity bij Elia, noemt de staat van het Belgische
hoogspanningsnet goed. De vraag naar elektriciteit neemt toe. Die wordt opgevangen middels investeringsprogramma’s, bijvoorbeeld ter vervanging van verouderde infrastructuur uit de jaren ’70 en ’80 en het creëren van nieuwe infrastructuur voor offshore wind.

Gamechanger

“Ook investeren we, in het kader van de transitie naar een Europees hernieuwbaar energiesysteem, in interconnecties met andere landen”, vertelt Zenner. “Er is momenteel een paradigmashift gaande. Vroeger werd energie centraal geproduceerd. De vraag steeg ieder jaar heel voorspelbaar met een klein percentage. Elektriciteitsproductie volgde de consumptie. Nu ontstaat snel een gamechanger. De consument zal zijn verbruik moeten aanpassen op het moment waarop de stroom voorradig is. Hij zal niet langer een passief element in het systeem zijn, maar wordt naast verbruiker ook leverancier. Dat verandert onze wereld wezenlijk.”

Veranderend gedrag

Zenner ziet 2 grote bewegingen die de marktvisie en het handelen van Elia sturen. “Allereerst groeit het aanbod hernieuwbare energie uit decentrale bronnen. Tegelijkertijd staan we aan de vooravond van een enorme groei van de vraag naar stroom vanwege de toenemende elektrificatie. Steeds meer mensen hebben zonnepanelen op het dak, een elektrische auto, warmtepomp, batterij…. De energietransitie, en de digitalisering van de energiesector, veroorzaakt een veranderend gedrag van de consument. Die vraagt om energiediensten die waarde toevoegen, zowel wat betreft maximale verduurzaming als kosteneffectiviteit.”

Energy-as-a-service

“Er breekt kortom een nieuw tijdperk aan”, aldus Zenner. “In het energielandschap van morgen staat de consument centraal. Elia wil de evolutie van dat consumer centric systeem bevorderen. Dat is ook de koers die Europa vaart. Er zullen steeds meer nieuwe diensten ontstaan, energy-as-a-service dus. Nieuwe serviceproviders bieden bijvoorbeeld de mogelijkheid om direct elektriciteit in te kopen van een specifieke producent van stroom of wind, het activeren van een warmtepomp wanneer de stroomprijs gunstig is, het slim laden van de elektrische auto, het optimaliseren van de inzet van een thuisbatterij…

De consument kan vrijelijk uit zo’n aanbod samenstellen. Omdat bij al die diensten afstemming van vraag en aanbod aan de basis ligt en het leidt tot meer flexibiliteit van het systeem, betekenden die in potentie tevens winst voor het elektriciteitssysteem en welvaart van de samenleving. Wij spelen daarom een actieve rol in het mogelijk maken en versnellen van deze ontwikkeling.”

Bron: Solar Magazine, editie juli 2021

Meer van dit soort nieuws ontvangen?

Schrijf u gratis in op onze nieuwsbrief

5 reacties

  1. Over elektrische auto’s : ik zie in de steden lange rijen geparkeerde auto’s langs de straten. In mijn verbeelding zijn dat morgen allemaal elektrische. Aan elke auto ligt een kabel van uit de woning naar elke auto. Het voetpad ligt dus vol met van die dikke blauwe kabels. Hoe kan het anders ? Aan de laadpaal ? Waar gaan al die laadpalen staan ? Op parkeerplaatsen ? Maar die staan nu al vol wagens. En morgen staan ze dus ook nog vol, mogelijks aan de laadpaal. Alle auto’s elektrisch ? Dat kan toch niet ! Tenzij we het aantal auto’s drastisch verminderen. Maar dan komt de Staatskas in de problemen: gevoelig minder rijtaks, BTW, enz. En met de helft minder auto’s is het BAM tracé en de overkapping van de ring in Antwerpen niet meer nodig. De uitlaatgassen zullen er niet meer zijn en de CO2 taks zal niets meer opleveren.

    1. Electrische auto’s zijn 35% duurder en dit zal nog stijgen – het wordt een luxeproduct of voor leasingUberbedrijven. Die gaan betalen (en wij mee natuurlijk) waardoor idd minder auto’s of in andere handen.
      Als alles (auto, verwarming, cooling, …) op electriciteit draait is er nog één knop om geld in de staatskas te krijgen (prijs electriciteit verhogen – gebeurt jaarlijks zoals voor water en gas, geld dat gedeeltelijk terug naar de staat vloeit) – makkelijk.
      Geen gezond verstand – gewoon geld halen waar het is. En over 10 jaar ziet de volgende generatie politiekers (hun kinderen) wat ze ermee doen!

  2. Bij ons ligt er geen aardgas in de straat,ik bezit een warmtepomp en zonnepanelen.Enige mogelijkheid is overschakelen op een tank met propaangas en een aangepaste verwarmingsinstallatie en….. eventueel terug veel hout branden voor het milieu,zoniet pellets.

  3. IK heb een warmtepomp en zonnepanelen gezet , een investering van 65 000 euro , ja 65000 euro , de pomp was na 12 jaar aan vervanging toe . De electriciteit die ik betaalde in 2008 voor de zonnepanelen is juist hetzelfde als de opleg van vandaag . Je zou gek zijn als je er nog zou in investerer. Waar zijn we mee bezig . in 2008 zag ik het anders . Nu zou ik moeten gaan investeren ik een batterij . Zelfs daar kan ik niets me beginnen . Nu ook een dure electrische wagen kopen? Waar moet ik het geld blijven halen? T Is makkelijk als je van de zaak kan aftrekken , elke 4 jaar een Tesla . Etentje , ook maar van de zaak . enz . Isoleren van het dak ? Ik ken mensen die 80 zijn, ze wonen in een krot, maar het dak moet geisoleerd worden , terwijl ze op de rand van hun graf staan. ??????? Denk eens na .

  4. ja laten we vooral de warmtepomp in de zomer laten draaien zodat het 40 graden wordt binnen en in de winter dan helemaal niet want er is geen zon.
    Afschaffen groene stroom certificaten waardoor er riante vergoeding terugvloeien naar installaties die allang terugverdiend zijn en effectief groene stroom van zonnepanelen beter laten vergoeden.
    injectievergoeding is 20% van stroomprijs dus 80% verliest bij overschakeling van terugdraaiende teller naar digitale meter.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer
BLOGS